فازهای مهندسی دانش

از ویکی جامع پردیس دانشگاهی دانشگاه قم
نسخهٔ تاریخ ‏۸ مهٔ ۲۰۱۵، ساعت ۱۷:۳۹ توسط Hyaghoubi (بحث | مشارکت‌ها)

(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)
پرش به: ناوبری، جستجو
سیستم های خبره
مقاله بعدی:دانش و انواع آن
مقاله قبلی:مشخصه های سیستم های خبره

سیستم‌های خبره و سیستم‌های معمولی

در جدول زیر مقایسه‌ای بین سیستم‌های خبره و سیستم‌های معمولی صورت گرفته‌است:

سیستم معمولی و خبره.JPG

  • برنامه‌های معمولی٬ برنامه‌های عددی هستند در حالی که برنامه‌های سیستم‌های خبره٬ برنامه‌های نمادین می‌باشند.
  • برنامه‌های معمولی٬ الگوریتمیک هستند در صورتی که برنامه‌های سیستم‌های خبره٬هیروستیک هستند.
  • در برنامه‌های معمولی داده و کنترل یکپارجه شده در حالی که در سیستم‌های خبره ٬ دانش از کنترل جدا می‌شود.
  • تغییر در برنامه معمولی سخت اما در سیستم‌های خبره آسان است.
  • برای برنامه‌های معمولی‌٬ داده‌های دقیق نیاز است٬ درحالی که سیستم‌های خبره با داده‌های غیر دقیق نیز کار می‌کنند.
  • برنامه‌های معمولی باید به جواب نهایی رسیده شوند در حالی که سیستم خبره در انتها ممکن است تنها به نتیجه‌گیری ختم شود.
  • برنامه‌های معمولی دنبال راه‌حل دقیق و قطعی هستند اما سیستم‌های خبره دنبال جواب قابل قبول می‌باشند.

برنامه نویسی در مقایسه با مهندسی دانش

بر نامه نویسی (فرآیند تولید برنامه) سه گام اصلی دارد:

1. طراحی(Design)

2. کدنویسی(Code)

3. اشکال زدایی(Debug)

مهندسی دانش

فرآیند ساخت یک سیستم خبره٬ مهندسی دانش گفته می‌شود. ایجاد یک سیستم خبره ٬ فرآیندی تکراری است و مراحل مختلف آن در طی پروژه تکرار می‌شود٬ یعنی اینکه طراح قسمتی از سیستم را می‌سازد و تست می‌کند و پس از آن دوباره سیستم را توسعه و بهبود می‌بخشد.

فازهای مهندسی دانش

در شکل زیر٬ شش فاز مهندسی دانش٬ نشان داده شده است.

فازهای مهندسی دانش.JPG

فاز 1 : ارزیابی (Assessment)

مشابه فاز امکان‌سنجی در مهندسی نرم‌افزار است . در این فاز مطالعات و بررسی‌هایی انجام می‌شود تا:

1. عملی بودن مساله موردنظر تایید شود.

2. دلایلی توجیه کننده برای ایجاد سیستم خبره موردنظر پیدا شود.

3. اهداف کلی پروژه تعیین شود.

4. منابع موردنیاز تعیین شود.

فاز 2 : اکتساب دانش(Knowledge acquisition)

فرآیند اکتساب ٬ سازماندهی و مطالعه دانش ٬ اکتساب دانش گفته می‌شود. این فرآیند شامل مصاحبه٬ گفتگو و تکمیل فرم‌ها و بطور کلی اکتساب خبرگی از فرد خبره است. این فاز٬ فراهم کننده دانش موردنیاز در حل مساله است. خروجی این فاز Knowledge است و دانش استخراج می‌شود و به مرحله بعد می‌رود.

فاز 3 :‌طراحی(Design)

در طی این مرحله، ساختار و سازماندهی کلی دانش سیستم، نظیر روش‌های پردازش دانش و ابزارها و نرم‌افزارها برای نمایش و استدلال دانش تعریف می‌شود. ابزارها و روش‌های مناسب انتخاب می‌شود و دانش استخراج شده در مرحله اکتساب دانش در واحدهای مناسب ذخیره می‌شوند. معمولا در فاز طراحی یک نمونه اولیه یا Prototype ، جهت فهم بهتر مساله ایجاد می‌گردد.

فاز 4 : آزمون(Test)

مرحله تست Feedback هایی به فازهای 3 و 2 دارد. این مساله بدیت معنی است که عملیات آزمون در تمامی مراحل پروژه و سرتاسر مراحل ایجاد سیستم اعمال می‌شود. هدف فاز تست بررسی صحت و اعتبار ساختار کلی سیستم و دانش استخراج شده است. دراین مرحله از راهنمایی‌های فرد خبره هم استفاده خواهد شد. خروجی طراحی به تست ، Structure می‌باشد یعنی در این مرحله دانش، دانش ساختار یافته مورد آزمون قرار می‌گیرد.

بعد از گذر از فاز تست و اعمال feedback ها، Evaluation می‌شود و بعد از آن به صورت یک سری مستند یا Documentation می‌شود.

فاز 5 : مستند سازی(Documentation)

در این مرحله اطلاعاتی در مورد پروژه در قالب متن و نمودار ، فراهم می‌شود.

فاز 6 : نگهداری (Maintenance)

این فاز به معنای ارتقا، بهبود سیستم و رفع اشکالات احتمالی در نظر گرفته شده است تا سیستم در جهت رشد و افزایش دانش و کاهش نواقص احتمالی، پیش رود. مسیر برگشت در شکل ، نشان دهنده فرآیند برگشت پذیر است یعنی گاهی می‌توان به مراحل قبل بازگشت و بخشی را اصلاح کرد و حلقه‌های مشاهده شده در شکل، اشاره به روند تکاملی سیستم دارد و مدل، یک مدل تکراری است.