اشتراک يک مرد و يک زن، در قتل يک مرد

از ویکی جامع پردیس دانشگاهی دانشگاه قم
پرش به: ناوبری، جستجو
متون فقه جزایی
مقاله بعدی:بررسی نظريه شيخ مفيد
مقاله قبلی:اشتراک جمعی از زنان در قتل يک مرد

اشتراک يک مرد و يک زن، در قتل يک مرد

(ولو اشترك) فی قتل الرجل (رجل و امرأة) واختار الولی قتلهما (فلا رد للمرأة) إذ لا فاضل لها من ديتها عما يخص جنايتها (و يرد علی الرجل نصف ديته) لأنه الفاضل من ديته عن جنايته؛ اگر يک مرد و يک زن با هم يک مرد ديگر را بكشند؛ برای مثال مردی كه با يک زن رابطه نامشروع دارد، با او توافق بكند كه شوهر زن را بكشند، در اين صورت اگر ولی دم بخواهد هر دو را بكشد، در اين صورت زن قصاص می شود و چيزی هم به او نمی دهند؛ زيرا چيزی اضافه نمی ماند كه سهمی داشته باشد؛ چون آن زن يک مرد را كشته است و چون نصف جان يک مرد در ذمه اش است، لذا او را قصاص می كنند، از طرف ديگر چون جان يک مرد توسط او گرفته شده است، بايد بدهكار هم باشد، اما ديگر او را بدهكار محسوب نمی كنند و چيزی هم به او نمی دهند. اما اگر بخواهند مرد قاتل را هم بكشند، در اين صورت چون مرد در هنگام جنايت شريک داشته و در نصف جنايت شريک بوده است، لذا بايد نصف ديه مرد را به او بدهند تا بتوانند او را قصاص كنند؛ زيرا قصاص او بيش از جنايت اوست.

حال سؤال اين است كه اين مبلغ اضافه را چه كسی بايد پرداخت كند؟ شارح می فرمايد:

والرد من الولی إن قتلهما؛ ولی بايد اين مبلغ را بپردازد؛ يعنی، چون ولی می خواهد اين دو را بكشد، به خاطر كشتن زن چيزی نمی دهد، اما برای كشتن مرد بايد نصف ديه را خودش بپردازد و نمی تواند آن را از زن بگيرد؛ چون زن كشته می شود. بنابراين، نبايد چيزی بدهكار باشد.

أو من المرأة إن لم تقتل لأنه مقدار جنايتها؛ اما اگر بخواهد مرد را قصاص كند و زن زنده بماند، نصف ديه ای را كه بايد به مرد بدهند، از زن می گيرند و به ورثه مرد می دهند؛ زيرا مقدار جنايتش نصف بوده است. پس بايد نصف ديه مرد را از زن بگيرند و آنگاه مرد را بكشند.

(ولو قتلت المرأة) خاصة فلا شیء لها و(رد الرجل علی الولی نصف الدية) مقابل جنايته هذا هو المشهور بين الأصحاب وعليه العمل؛ اما اگر بخواهد زن را قصاص كند و مرد را قصاص نكند، در اين صورت نصف ديه را از مرد می گيرند و به ولی دم می دهند. به زن هم چيزی نمی دهند چون وی نصف جان داشته و آن را هم به خاطر جنايتی كه كرده از دست داده است. اين بين اصحاب مشهور است.