ایراد مربوط به روابط شخصی و مستقیم

از ویکی جامع پردیس دانشگاهی دانشگاه قم
پرش به: ناوبری، جستجو
حقوق تجارت
مقاله بعدی:اصل بقای رابطه حقوقی سابق
مقاله قبلی:ایراد عیوب شکلی و ماهوی

منظور این است که اگر متعهد سند تجاری با دارنده مستقیماً رابطۀ معاملاتی داشته و سند تجاری بر مبنای رابطۀ معاملاتیِ بین آن دو صادر شده باشد، متعهد سند می‌تواند به ایراداتی که مربوط به رابطۀ معاملاتی فی مابین است، متوسل شود.

ایراداتی که متعهد سند تجاری حق دارد در مقابل طرف مستقیم خود و در ارتباط با روابط معاملاتی فی مابین مطرح نماید، مصادیق متعددی دارد. مثلاً تعهد یا رابطۀ حقوقی سابق که منشأ صدور سند بوده ساقط شده است و با سقوط تعهد، منشأ تعهد براتی نیز ساقط شده است، یا سند تجاری بر مبنای قرارداد صادر شده که بطلان یا فسخ آن اعلام شده است.

خارج شدن این استثنا از اصل عدم توجه ایرادات، خروج تخصصی است نه تخصیصی، و این مورد موضوعاً از شمول اصل و قاعدۀ مزبور خارج است؛ زیرا ایرادهای مربوط به روابط افراد پیشین در برابر دارندۀ فعلی قابل طرح نیست. اما اگر ایراد مربوط به روابط معاملاتی فی مابین صادر‌کننده با دارنده باشد، مورد از شمول اصل خارج است.

به هر حال، امکان طرح ایرادات مربوط به رابطۀ معاملاتی مستقیم تا زمانی است که سند تجاری گردش نکند، اما با گردش درآمد سند تجاری و انتقال آن به دارندگان بعدی، ایرادات مربوط به روابط افراد پیشین در برابر دارندگان بعدی قابل استناد نیست و فقط ایراداتی به دارندۀ فعلی سند وارد است که مربوط به شخص اوست، نه ایراداتی که در برابر ناقلین به او قابل استناد می‌باشد.