بررسی انواع تامين كيفری

از ویکی جامع پردیس دانشگاهی دانشگاه قم
پرش به: ناوبری، جستجو
آیین دادرسی کیفری
مقاله بعدی:قرار بازداشت موقت اختياری
مقاله قبلی:لزوم تأمين كيفری
آیین دادرسی کیفری
Private international law.jpg
مشخصات درس
عنوان درس آیین دادرسی کیفری
مقطع تحصیلی کارشناسی
رشته دانشگاهی حقوق
سرفصل های درس
کلیات
دادسرا
تحقيقات مقدماتی
جمع آوری دلايل ( 1)
جمع آوری دلايل ( 2)
قرارهای تأمين
قرار بازداشت موقت (1)
قرار بازداشت موقت (2)
تناسب تأمین
قرارهای نهايی
مرور زمان قرار منع تعقيب _ قرار مجرميت
كيفرخواست(1)
كيفرخواست(2)

اكنون كه انواع تأمين كيفری را برشمرديم بايسته است كه هركدام از آنها را بررسی نماييم.


التزام به حضور با قول شرف

اين نخستين و ساده ترين نوع قرارهای تأمين كيفری است. در اين نوع قرار تأمين، متهم آبرو و حيثيت خود را نزد مقام قضايی به گرو می سپارد تا هر گاه او را احضار كردند، حاضر شود. اين قرار تأمين ضمانت اجرايی ندارد و ضمانت اجرايی آن، يك امر معنوی است. اگر متهم در دادگاه حاضر نشود، نشانگر بدقولی اوست، اما نشانگر كم حيثيت بودن نيست. چون اين نوع قرار تأمين، ضمانت اجرايی ندارد، نبايد آن را درباره افرادی كه فرهنگ اجتماعی بالايی ندارند و يا افرادی كه جرم مهمی را مرتكب شده اند و يا كسانی كه سابقه محكوميت دارند، اجرا كرد. متهمان و مجرمان حرفه ای نمی توانند از اين تأمين استفاده كنند، اما برای جرايم سبك و نسبت به افرادی كه دارای فرهنگ اجتماعی بالا و پای بند به قول و فعل خود هستند، می توان از اين تأمين استفاده كرد.


التزام به حضور با تعيين وجه التزام

ضمانت اجرا، همان وجه التزام است. مقام قضايی وجه التزام را تعيين می كند. اگر متهم تخلف كرد و نزد مقام قضايی حاضر نشد، مكلف است وجه التزام را به صندوق دولت بپردازد.


كفالت

در سيستم قضايی كشور ما، كفالت شناخته شده ترين و معمول ترين نوع قرارهای تأمين كيفری است. در بيشتر موارد در دادسراها و دادگاهها از متهم كفالت می گيرند. تفاوت كفيل با وجه التزام در اين است كه در وجه التزام، متهم خود متعهد می شود در مواقع احضار در دادگاه حاضر شود و اگر حاضر نشد، وجه التزام را بپردازد، اما در كفالت، فرد ديگری كه او را كفيل می ناميم اين تعهد را عهده دار می شود. او حضور متهم در مواقع احضار را تضمين می كند. به اين لحاظ كفالت مهمتر است؛ چون متهم مكلف است، فرد ديگری را به عنوان كفيل معرفی كند. در قرار كفالت با وجه الكفاله دو ركن مهم قضايی وجود دارد:

الف) صدور قرار كفالت؛

ب) صدور قرار قبولی كفالت.

هنگامی كه مقام قضايی قرار كفالت صادر می كند تا زمانی كه متهم كفيل خود را معرفی نكرده است، بازداشت می شود. مرجع قضايی در صدور قرار كفالت، آزادی عمل دارد؛ يعنی به طور آمرانه تصميم می گيرد كه از متهم به مبلغی كه خود مناسب می داند كفيل بگيرد. اراده متهم در اينجا مؤثر نيست. به هنگام صدور قرار كفالت، متهم بايد كفيل معرفی كند تا از او ضمانت كند. متهم با ضمانت كفيل آزاد می شود و گرنه بازداشت خواهد شد. براي پذيرش ضمانت، كفيل حداقل بايد به ميزان وجه الكفاله، اعتبار مالی داشته باشد. به اين منظور مقام قضايی از كسی كه خواهان كفالت است، دو نوع مدرك مطالبه می كند:

مدارك مربوط به احراز هويت

از قبيل: شناسنامه عكس دار، گذرنامه، كارت كارمندی و غيره. اين مدارك برای احراز هويت شخص معرفی شده است.

اسنادی كه دليل بر توان مالی و اعتبار متهم است

در اين راستا معمولاً از كفيل سند مالكيت مطالبه می كنند. سند مالكيت بهترين دليل بر

توان مالی فرد به ميزان قيمت ملك معرفی شده است. سند مالكيت زمين، ملك، باغچه، آپارتمان، اتومبيل، سه چرخه و ... نشان دهنده توان مالی صاحب آن است. هنگامي كه مقام قضايي مدارك و سند را ملاحظه كرد و مشخصات كفيل و اعتبار آن را احراز نمود، قرار قبولي كفالت را صادر مي كند. با قبولي قرار كفالت متهم ديگر به زندان معرفي نم يشود.


أخذ وثيقه

وثيقه اعم از مال منقول يا غيرمنقول، وجه نقد و يا ضمانت نامه بانكی است. وثيقه نسبت به كفالت، مهمتر است، زيرا وثيقه گذار مكلف است ملك خود را در اختيار مرجع قضايی قرار دهد تا در صورت معرفی نشدن متهم، آن مال به نفع صندوق دولت ضبط شود. اما در كفالت، كفيل متهم را آزاد و اعلام می كند كه در صورت حاضر نشدن متهم پس از احظار، وجه الكفاله را پرداخت خواهد نمود. وثيقه از بين نميرود، در حالی كه كفالت ممكن است از بين برود، چون امكان دارد كفيل فرار يا فوت كند. در اين صورت وصول وجه الكفاله ممكن نخواهد بود، اما وثيقه از اين گونه آفتها به دور است.


قرار بازداشت موقت

قرار بازداشت موقت، آخرين نوع تأمين است كه در فصل بعد به شرح آن می پردازيم.