بررسی صحت یا عدم صحت ایراد شیخ به صاحب قاموس

از ویکی جامع پردیس دانشگاهی دانشگاه قم
پرش به: ناوبری، جستجو
متون فقه
مقاله بعدی:دلایل شیخ در رد نظر صاحب قاموس
مقاله قبلی:علت ایراد شیخ به صاحب قاموس

با پذیرش گفتار پیشین این سؤال رخ می‌نماید که موارد نقض شیخ بر صاحب قاموس، چگونه واجد مفهوم الزام و التزام است؟ با اندکی تأمل روشن می‌شود که تمام موارد نقض حاوی همین مفهوم می‌باشند.

نخستین مورد نقض شیخ، کلمۀ «شرط الله» بود که در روایت به معنای «حکم الله» آمده است و بدیهی است که احکام الهی اعم از تکلیفی و وضعی، همواره واجد الزام است، البته در احکام تکلیفی مستقیماً و در احکام وضعی غیر مستقیم.

نقض دوم نیز از همین قبیل است که« شرط الله» به معنای «حکم الله» است.

نقض سوم: کلمۀ شرط در سؤال راوی است و امام (علیه السلام) در پاسخ سؤال‌کننده شرط را بر خیار تطبیق نموده‌اند و خیار حیوان حقّی است که شرع برای مشتری مقرر فرموده و بایع ملزم است آن را رعایت کند.

نقض چهارم: گفتۀ صاحب حدائق است که شرط در روایات به معنای بیع استعمال شده است. اگر کلام صاحب حدائق را بر ظاهرش تفسیر کنیم، منظور الزامی است که در قالب بیع انجام گیرد، بدون آنکه در ضمن عقد دیگری باشد و اگر آن ‌طور که گفته شد، اشاره به روایت عمار باشد، منظور ثمن است که مشتری ملزم به پرداخت آن می‌گردد. لازمۀ برداشت شیخ از ظاهر کلام قاموس، مجاز بودن استعمال کلمۀ شرط در الزامات ابتدایی است. شیخ برای ردّ این احتمال، سه دلیل اقامه می‌کند که اینک به آن می‌پردازیم.