تحلیل اول

از ویکی جامع پردیس دانشگاهی دانشگاه قم
پرش به: ناوبری، جستجو

تحلیل اوّل آن است که مبلغ مزبور بخشی از اجاره‌بهاست و در واقع اجاره‌بها منقسم به دو بخش است؛ بخش نقدی و یکجا که در ابتدا گرفته می‌شود و آن را سرقفلی می‌نامند, و بخش دیگر که به صورت اقساط و ماهانه از مستأجر اخذ می‌شود. در صورت صحت این تحلیل، سرقفلی بخشی از اجاره‌بهاست که در مقابل مالکیت منافع در مدت قرارداد اجاره قرار می‌گیرد و مستأجر حقّی بیش از مالکیت منافع عین مستأجره در مدت زمان قرارداد به دست نمی‌آورد و در پایان مدت نیز در صورت توافق نکردن با مالک و تجدید نشدن اجاره مستأجر بدون آنکه حقّ مطالبۀ چیزی را داشته باشد باید ملک را تخلیه کند, زیرا آنچه تحت عنوان سرقفلی پرداخته است بخشی از اجاره بوده و در مالکیت مالک عین قرار گرفته است. البته اگر در قرارداد اجاره موجر به نفع مستأجر شرط کند که در پایان مدت مجدداً محل را با همان اجاره‌بها به وی اجاره دهد، به مقتضای شرط, مستأجر حقّ تجدید اجاره را دارد و موجر نمی‌تواند تخلیۀ ملک را بخواهد, اما مبلغ سرقفلی قابل استرداد نیست. از این گذشته تحلیل مزبور با مفهوم عرفی سرقفلی و قصد مشترک طرفین قرارداد ناسازگار است و مقررات قانونی, همانند ماده واحدۀ مصوّب 15/1/65 و مادۀ 6 قانون روابط موجر و مستأجر مصوّب سال 1376 به ویژه در تبصرۀ 2, دلالت بر آن دارند که سرقفلی بخشی از اجاره‌بهای قراردادی نیست.