تحلیل سوم

از ویکی جامع پردیس دانشگاهی دانشگاه قم
پرش به: ناوبری، جستجو


درتحلیل سوم، سرقفلی مبلغی است که مستأجر در ابتدای انعقاد اجاره به موجر قرض می‌دهد. به عبارت دیگر موجر در ضمن عقد اجارۀ ملک تجاری در ازای اجاره‌بها بر مستأجر شرط می‌کند که مبلغ معیّنی به او قرض دهد و تا زمانی که رابطۀ استیجاری ادامه داشته باشد آن را مطالبه نکند و علاوه بر آن, موجر در ضمن عقد اجاره بر خود شرط می‌کند که در پایان مدت اجاره تا زمانی که مستأجر بخواهد اجاره را به همان مبلغ یا اجاره‌بهای متعارف تمدید کند و مستأجر نیز قبول نماید. با فرض پذیرش این تحلیل، سرقفلی مبلغی است که به عنوان قرض به مالک پرداخت می‌شود و بر ذمّۀ او باقی می‌ماند و مالک متعهد است که در زمان تخلیه معادل آن را به مستأجر بپردازد.
تحلیل یاد شده نیز با مفهوم عرفی سرقفلی مطابقت نمی‌کند و با تبصرۀ 2 مادۀ 6 قانون روابط موجر و مستأجر سال 76, که مستأجر را هنگام تخلیه مستحقّ دریافت ارزش سرقفلی به قیمت روز می‌داند، منافات دارد. مگر آنکه چنین توجیه کنیم که در قرض, آنگاه که موضوع قرض وجه رایج است، بازپرداخت معادل ارزش اسمی وجه قرض گرفته‌شده کافی نیست و باید معادل ارزش واقعی آن باز پرداخت شود که این توجیه هم وافی به مقصود نیست. زیرا در این صورت باید ارزش واقعی وجه اوّلیه به قیمت روز محاسبه و پرداخت شود, در حالی که مطابق تبصرۀ 2 مادۀ 6 قانون یادشده قیمت روز حقّ سرقفلی ملاک محاسبه است.