تحلیل پنجم

از ویکی جامع پردیس دانشگاهی دانشگاه قم
پرش به: ناوبری، جستجو

تحلیل پنجم, که با مفهوم عرفی سرقفلی منطبق است، آن است که مبلغ مزبور عوضی است که مستأجر به مالک پرداخت می‌کند و مالک نیز در مقابل حقّی را به مستأجر واگذار می‌کند که حقّ سرقفلی نامیده می‌شود. در واقع بین مالک و مستأجر، علاوه بر قرارداد اجاره یا ضمن آن، توافق و معاوضۀ دیگری نیز صورت می‌گیرد که بر اساس آن حقّ سرقفلی, که یک حقّ مالی است, به عنوان معوّض و در مقابل مبلغی که مستأجر تحت عنوان سرقفلی و به عنوان عوض می‌پردازد واگذار می‌شود. نتیجۀ این توافق, که در عرف مسامحتاً از آن به فروش سرقفلی تعبیر می‌شود، تحقّق حقّی برای مستأجر نسبت به ملک مورد اجاره است و در صورت واگذاری حقّ سرقفلی به دیگری مبلغی که مستأجر اوّل از مستأجر بعدی می‌گیرد نیز عوض واگذاری حقّ مزبور است. همچنین در مواردی که مستأجر اوّل مبلغی به عنوان سرقفلی به مالک نپرداخته باشد، اما بر اساس شروط ضمن عقد اجاره حقوقی به دست آورده باشد، می‌تواند در ازای اسقاط آن حقوق مبلغی از مالک دریافت کند و یا در ازای انتقال و واگذاری آن حقوق مبلغی از مستأجر بعدی دریافت نماید که بعضاً از آن مبلغ به عنوان سرقفلی یاد می‌شود.