تعدد مجالس در اقرار

از ویکی جامع پردیس دانشگاهی دانشگاه قم
پرش به: ناوبری، جستجو
متون فقه جزایی
مقاله بعدی:اقرار اخرس (لال)
مقاله قبلی:شرايط اقراركننده

تعدد مجالس در اقرار

ومقتضي اطلاق اشتراط ذلك[۱] عدم اشتراط تعدد مجالس بحسب تعدده؛ مصنف، پيش تر فرموده بودند كه برای ثبوت جرم بايد چهار بار اقرار گرفته شود نه آنكه اين چهار اقرار بايد در چهار مجلس باشد. كلام مصنف در اين رابطه، مطلق است.

شارح می فرمايد: «مقتضاي اطلاق مصنّف (شهيد اول) در اشتراط چهار مرتبه در اقرار، اين است كه لازم نيست كه مجالس اقرار متعدد باشد؛ يعنی مقر میتواند در يک مجلس، چهار بار اقرار را به صورت هم زمان انجام دهد و اين در ثبوت حد بر او كافی است».


وهو أصح القولين؛ گفتار صحيح تر، همين مطلب است.]در اين مطلب ، نظريه دو گروه مخالف مشاهده می شود: نخستين گروه معتفد است كه همه اقرارها نبايد در يک مجلس باشد و گروه ديگر معتقد است، كه اين مسئله اشكالی ندارد. در ادامه، مصنّف دلايل خويش را بيان می كند.[

الف)دلايل طرفداران عدم اشتراط تعدد مجلس در اقرار

1-للأصل؛ به دليل اصل عدم لزوم تعدد مجلس.]يعني، چون دليلی خاص در اين رابطه در دست نيست، اصل بر برائت است[.

2-وقول الصادق (عليه السلام) في خبر جميل "ولا يرجم الزاني حتي يقر أربع مرات" من غير شرط التعدد فلو اشترط لزم تأخر البيان؛ دليل ديگر، روايت جميل است كه بر طبق آن امام صادق (عليه السلام) فرمودند : «زانی را حد نمی زنند و رجم نمی كنند ، مگر اينكه چهار بار اقرار كند.» در اين روايت ، فقط چهار بار اقرار ذكر شده است و از لزوم اقرار در چهار مجلس ، سخني به ميان نيامده است . اين كلام ، بيانگر اين مطلب است كه تعدد مجلس، شرط نيست زيرا در غير اين صورت ، چون اين مطلب در روايت ذكر نشده است، به معنای تأخير بيان از وقت حاجت است كه برای؛ شارع حكيم، ناپسند است، پس معلوم می شود كه تعدد مجلس شرط نيست.


ب)دلايل طرفداران اشتراط تعدد مجلس در اقرار

وقيل: يعتبر كونه في أربعة مجالس؛ طرفداران نظريه دوم، معتقدند كه لازم است اقرارها در چهار مجلس انجام پذيرد؛ به دلايل زير:

1-لظاهر خبر ماعز بن مالك الأنصاري حيث أتي النبي (صلي الله عليه وآله) في أربعة مواضع، والنبي (صلي الله عليه وآله) يردده ويوقف عزمه بقوله "لعلك قبلت، أو غمزت، أو نظرت..." الحديث؛ ماعز بن مالك الانصاري در چهار مكان ، خدمت پيغمبر (صلي الله عليه و آله) آمد و به زنا اقرار كرد. پيغمبر (صلي الله عليه و آله) نيز وی را در ترديد ميانداخت كه اقرار نكند و عزمش را بر اقرار متوقف گرداند؛ به وی فرمودند : « شايد بوسيده باشي ؛ شايد به وی اشارتی كرده باشی؛ يا آن زن نگاه كرده باشی.» او انكار می كرد كه : «من اين كارها را نكرده ام بلكه زنا كرده ام.»

برخی از اين روايت چنين برداشت كرده اند كه اقرار كردن ماعز در چهار محل، به اين معنا است كه اقرار بايد در چهار مجلس باشد.

وفيه: شارح در رد اين جواب می فرمايد:

إنه لا يدل علي الاشتراط و إنما وقعت المجالس اتفاقا؛ اين حديث دلالتی بر اشتراط تعدد مجالس ندارد زيرا چهار مجلس اتفاقی بوده است، نه اينكه در اقرارها تعدد مجالس شرط باشد.

والغرض من تأخيره اتيانه بالعدد المعتبر؛ غرض از تأخير حضرت (صلي الله عليه و آله) كه اقرارها را در يک مجلس نپذيرفته اند، آن بوده است كه اقرار، چهار بار صورت گيرد نه آنكه برای چهار بار اقرار، چهار مجلس لازم باشد.



پاورقی

  1. أي الإقرار أربع مرات