ج)ﺑﻴﺎن اﺣﺘﻤﺎﻻت ﻣﺨﺘﻠﻒ و ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ

از ویکی جامع پردیس دانشگاهی دانشگاه قم
پرش به: ناوبری، جستجو

ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﺎدة 602 در ﻣﻘﺎم ﺑﻴﺎن ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻣﻮارد ﻗﺘﻞ ﻋﻤﺪ اﺳﺖ و ﻣﻔﻬﻮم ﻣﺨﺎﻟﻒ آن اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﻫﻴﭻ ﺣﺎﻟﺖ دﻳﮕﺮي ﻗﺘﻞ ﻋﻤـﺪ ﻧﺨﻮاﻫـﺪ‬‬‬ ‫ﺑﻮد و در ﭼﻨﻴﻦ ﺣﺎﻟﺘﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﻋﻤﺪ ﺑﺮاﺋﺖ ﺟﺎري ﻧﻤﻮد. اﻣﺎ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲرﺳﺪ ﭼﻨﻴﻦ اﺳﺘﺪﻻﻟﻲ ﺻﺤﻴﺢ ﻧﻴﺴﺖ و ﻣﺎده ﻣﻔﻬﻮم ﻣﺨﺎﻟﻒ ﻧﺪارد، زﻳﺮا در ﻣﺎدة‬‬‬ ‫602 ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪه: ﻗﺘﻞ ﻧﻔﺲ ﺑﺮ ﺳﻪ ﻧﻮع اﺳﺖ: ﻋﻤﺪ و ﺷﺒﻪﻋﻤﺪ و ﺧﻄﺎ. در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ در ﺗﺒﺼﺮة 3 ﻣﺎدة 592 ﺑﻪ ﻗﺘﻞ در ﺣﻜﻢ ﺷﺒﻪﻋﻤﺪ و در ﻣﺎدة 323 ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﺑـﻪ‬‬‬ ‫ﻣﻨﺰله ﺧﻄﺎي ﻣﺤﺾ اﺷﺎره ﺷﺪه اﺳﺖ.‬‬‬ ‫ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻮاردي ﻛﻪ ﺷﺨﺺ وﻇﺎﻳﻒ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﺧﻮد را ﺗﺮك ﻣﻲﻛﻨﺪ (ﺧﻮاه ﻋﻤﺪاً و ﺑﻪ ﻗﺼﺪ ﻗﺘﻞ و ﺧﻮاه از روي ﻣﺴﺎﻣﺤﻪ)، ﻣـﺸﻤﻮل ﺗﺒـﺼﺮة 3‬‬‬ ‫ﻣﺎدة 592 اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻲﮔﻮﻳﺪ:‬‬‬ ‫ﻫﺮﮔﺎه ﺑﺮاﺛﺮ ﺑﻲاﺣﺘﻴﺎﻃﻲ ﻳﺎ ﺑﻲ ﻣﺒﺎﻻﺗﻲ ﻳﺎ ﻋﺪم رﻋﺎﻳﺖ ﻣﻘﺮرات ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﻣﺮي ﻗﺘﻞ ﻳﺎ ﺿﺮب ﻳﺎ ﺟﺮﺣﻲ واﻗﻊ ﺷﻮد ﺑﻪ ﻧﺤﻮي ﻛـﻪ اﮔـﺮ آن ﻣﻘـﺮرات رﻋﺎﻳـﺖ‬‬‬ ‫ﻣﻲﺷﺪ ﺣﺎدﺛﻪاي اﺗﻔﺎق ﻧﻤﻲاﻓﺘﺎد، ﻗﺘﻞ ﻳﺎ ﺿﺮب و ﻳﺎ ﺟﺮح در ﺣﻜﻢ ﺷﺒﻪ ﻋﻤﺪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد.‬‬‬ ‫در اﻳﻦ ﺗﺒﺼﺮه ﻋﺪم رﻋﺎﻳﺖ ﻣﻘﺮرات ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻣﻄﻠﻖ (ﻋﻤﺪي ﻳﺎ ﻏﻴﺮﻋﻤﺪي) ﻣﻮﺟﺐ ﻗﺘﻞ در ﺣﻜﻢ ﺷﺒﻪﻋﻤﺪ اﺳﺖ. اﻣﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﮔﻔﺖ ﺗﺒﺼﺮة ﻓـﻮق از ﻣـﻮاردي ﻛـه ‫ﺷﺨﺺ ﺑﻪ ﻗﺼﺪ ﻗﺘﻞ، ﻣﻘﺮرات را رﻋﺎﻳﺖ ﻧﻤﻲﻛﻨﺪ ﻣﻨﺼﺮف اﺳﺖ و ﻧﺎﻇﺮ ﺑﻪ ﻣﻮردي اﺳﺖ ﻛﻪ ﺷﺨﺺ از روي ﺑﻲﻣﺒﺎﻻﺗﻲ وﻇﺎﻳﻒ ﺧﻮد را ﺗﺮك ﻣﻲﻛﻨﺪ.‬‬‬