درس:حقوق تجارت/فصل دوم/بخش چهارم

از ویکی جامع پردیس دانشگاهی دانشگاه قم
پرش به: ناوبری، جستجو
حقوق تجارت
Tejarat.png
مشخصات درس
عنوان درس حقوق تجارت
عنوان لاتین Business Law
مقطع تحصیلی کارشناسی
رشته دانشگاهی حقوق خصوصی
سرفصل های درس
فصل اول:حق کسب و پیشه و تجارت
فصل دوم:ماهیت حقوقی اسناد تجاری
فصل سوم:مجامع عمومی شرکت های سهامی

مروری بر مباحث پیشین

در جلسۀ قبل اصول حاکم بر اسناد تجاری را به عنوان قواعد عام و مشترک بین اسناد تجاری به معنای خاص ( برات، سفته و چک) مطرح و بررسی کردیم که مهم‌ترین آنها عبارت بود از: اصل استقلال امضاها، وصف تجریدی سند تجاری، اصل عدم توجه ایرادات در برابر دارندۀ سند تجاری, اصل بقاء رابطۀ حقوقی سابق در خلال بحث استثنائات. اصل عدم توجه ایرادات نیز مورد بحث و بررسی قرار گرفت و در تبیین اصل بقاء رابطۀ حقوقی سابق، ارتباط بین تعهد منشأ و تعهد ناشی از سند تجاری (تعهّد براتی) توضیح داده شد.

اهداف درس

هدف کلّی درس تبیین ماهیت و مبنای حقوقی تعهد ناشی از سند تجاری است؛ اما در این جلسه هدف درس یادگیری و شناخت بعضی از تئوریها و نظریات ارائه شده در خصوص ماهیت حقوقی برات است.

پیش‌گفتار

تا اینجا با بیان ویژگیهای اسناد تجاری و اصول و قواعد حاکم بر آنها احکام و آثار تعهّد ناشی از سند تجاری را بررسی کردیم, اما پاسخ این سؤال مهم که «چرا اسناد تجاری از چنین ویژگیهایی برخوردارند و مبنای قواعد حاکم بر اسناد تجاری چیست؟» منوط به تبیین ماهیت حقوقی هر یک از اسناد تجاری است که به تفصیل دربارۀ آن سخن خواهیم گفت و در نهایت به این نتیجه خواهیم رسید که بهتر است به جای بررسی ماهیت حقوقی برات, سفته و چک, ماهیت حقوقی «تعهد ناشی از سند تجاری» را تبیین کنیم. در این صورت بسیاری از مسائل مربوط به اسناد تجاری پاسخ داده خواهد شد و احکام و قواعد خاص این اسناد توجیه خواهند شد.

با این وجود ابتدا با تأسی از دکترین و صاحب‌نظران حقوقی, ماهیت حقوقی هر یک از اسناد تجاری را بررسی می‌کنیم و نظریات ارائه‌شده در این خصوص را مورد نقد و بررسی قرار می‌دهیم و در این راستا برات به عنوان فرد اکمل اسناد تجاری ترجیح و تقدم دارد.

مطالبی که در این بخش خواهیم داشت:

ماهیت حقوقی برات

نظریات کلاسیک

نظریه انتقال حق یا انتقال طلب

نظریه حواله بودن برات

وجوه تشابه و افتراق حواله و برات

نظریه وکالت

تحلیل نهایی در مورد ماهیت تعهد ناشی از سند تجاری