درس:متون فقه جزایی

از ویکی جامع پردیس دانشگاهی دانشگاه قم
پرش به: ناوبری، جستجو
متون فقه جزایی
Lamedameshgh.png
مشخصات درس
عنوان درس متون فقه جزایی
مقطع تحصیلی کارشناسی
رشته دانشگاهی حقوق جزا و جرم شناسی
سرفصل های درس
فصل اول:درآمدی بر متون فقه جزا
فصل دوم:شرح کتاب حدود - حدّ زنا
فصل سوم:شرح کتاب حدود - راه های ثبوت زنا
فصل چهارم:شرح کتاب حدود - اقسام حد زنا (1)
فصل پنجم:شرح کتاب حدود - اقسام حد زنا (2) ( زنای محصنه ـ کیفیت اجرای حد سنگسار )
فصل ششم:شرح کتاب حدود - اقسام حد زنا (3)
فصل هفتم:شرح کتاب حدود - تتمه مبحث زنا
فصل هشتم:شرح کتاب حدود - لواط، سحق، قيادت
فصل نهم:شرح کتاب حدود - قذف (1)
فصل دهم:شرح کتاب حدود - قذف (2)
فصل یازدهم:شرح کتاب حدود - قذف (3)
فصل دوازدهم:شرح کتاب حدود - شرب مسكرات (1)
فصل سیزدهم:شرح کتاب حدود - شرب مسکرات (2)
فصل چهاردهم:شرح کتاب حدود - سرقت (1)
فصل پانزدهم:شرح کتاب حدود - سرقت (2)
فصل شانزدهم:شرح کتاب حدود - سرقت (3)
فصل هفدهم:شرح کتاب حدود - محاربه
فصل هجدهم:شرح کتاب حدود - وطی بهیمه
فصل نوزدهم:شرح کتاب حدود - وطی اموات ، استمناء
فصل بیستم:شرح کتاب حدود - ارتداد
فصل بيست و يكم:شرح کتاب حدود - دفاع مشروع
فصل بيست و دوم:شرح کتاب قصاص - كليات
فصل بيست و سوم:شرح کتاب قصاص - اكراه به قتل ، اشتراک در قتل (1)
فصل بيست و چهارم:شرح کتاب قصاص - اشتراک در قتل (2)، شرايط قصاص (1
فصل بيست و پنجم:شرح کتاب قصاص - شرايط قصاص (2)
فصل بيست و ششم:شرح کتاب قصاص - شرایط قصاص (3)
فصل بيست و هفتم:شرح کتاب قصاص - ادله اثبات قصاص
فصل بيست و هشتم:شرح کتاب قصاص - قصاص اطراف (1)
فصل بيست و نهم:شرح کتاب قصاص - قصاص اطراف (2) ، ملحقات كتاب قصاص (1)
فصل سی ام:شرح کتاب قصاص - ملحقات كتاب قصاص (2)

فصل اول:درآمدی بر متون فقه جزا

بخش اول:تعریف فقه

بخش دوم:ادوار فقه شیعه

دوره اول: عصر تفسیر و تبیین

دوره دوم: عصر محدثان

دوره سوم: عصر اجتهاد

دوره چهارم: عصر كمال اجتهاد

دوره پنجم: عصر ركود نسبی

دوره ششم: عصر نهضت مجدد مجتهدان

دوره هفتم: عصر پیدایش مذهب اخباریان

دوره هشتم: عصر جدید استنباط

دوره نهم: عصر حاضر

بخش سوم:لمعه دمشقیه و شرح آن

فصل دوم:شرح کتاب حدود - حد زنا

بخش اول:تعریف زنا

قیود موجود در تعریف

اشکالات وارد به تعریف

بخش دوم:اکراه به زنا

فصل سوم:شرح کتاب حدود - راه های ثبوت زنا

بخش اول:اقرار

شرايط اقراركننده

تعدد مجالس در اقرار

اقرار اخرس (لال)

حكم اقرار كننده در صورت نسبت دادن زنای خود به شخصی معين

بخش دوم:بينه

تعداد بينه در اثبات حد زنا

شرايط قبول شهادت

مرور زمان در شهادت به زنا

تصديق بينه از سوی مشهودعليه

بخش سوم:شرايط سقوط حد زنا

توبه

ادعای جهالت يا اشتباه

فصل چهارم:شرح کتاب حدود - اقسام حد زنا (1)

بخش اول:كشتن با شمشیر و مانند آن

زنا با محارم نَسَبی

زنای مرد ذمی با زن مسلمان

زنای به عُنف

چند نکته

بخش دوم:سنگسار

تعریف احصان

معنای احصان درباره مرد

شروط تحقّق احصان

معنای احصان درباره زن

فصل پنجم:شرح کتاب حدود - اقسام حد زنا (2) ( زنای محصنه ـ کیفیت اجرای حد سنگسار )

بخش اول:آیا در تحقق احصان، اسلام شرط است؟

بخش دوم:آیا در تحقق احصان، مطلقه نبودن شرط است؟

بخش سوم:کیفیت حد زناکار محصن

بخش چهارم:کیفیت اجرای سنگسار

طریقه دفن مرد و زن به هنگام سنگسار

بیان حکم مرد یا زنی که به هنگام سنگسار، موفق به فرار شوند

تعیین افرادی که باید سنگ پرتاب کنند

کیفیت حضور مردم برای مشاهده سنگسار (به منظور پند‌آموزی)

کیفیت سنگ ها

آیا کسانی که حدّی از طرف خدا بر عهده آنها ثابت است، می‌توانند در رجم شرکت کنند؟

وظیفه مسلمانان بعد از فوت زانی در اثر سنگسار

فصل ششم:شرح کتاب حدود - اقسام حد زنا (3)

بخش اول:تازيانه

حكم ديوانه ای كه زنا كرده يا زنا داده است

كيفيت تازيانه زدن

بخش دوم:تازيانه و تراشيدن سر و تبعيد

قول اول

قول دوم

نظر شهيد ثانی در مورد دو قول

معنای جز

معنای تغريب

بخش سوم:پنجاه تازيانه و حد مبعض

بخش چهارم:ضغث

بخش پنجم:تازيانه و مجازات افزون بر آن

فصل هفتم:شرح کتاب حدود - تتمه مبحث زنا

بخش اول:تعارض شهود

علت برداشته شدن حد

نظريه شيخ طوسی (رحمه الله)

بخش دوم:علم حاكم

دليل ابن‌جنيد مبنی بر عدم حجّيت علم حاكم و نقد آن توسط شارح

بخش سوم:مشاهده همسر در حال زنا دادن

بيان حكم از لحاظ واقع و نفس الامر

بيان حكم، براساس شرایط ظاهری

بخش چهارم:حد ازاله بكارت

بخش پنجم:اقرار به حد

دلایل ضعف اقوال مطرح‌شده در اين شبهه

كافی نبودن يک بار اقرار در اثبات حد

بخش ششم:بوسيدن و هم‌خوابگی با زن بیگانه

بخش هفتم:حامله شدن زن بی‌شوهر

بخش هشتم:تأخير حد زن حامله

بخش نهم:انكار پس از اقرار به سبب حد

بخش دهم:توبه پس از اقرار به حد

فصل هشتم:شرح کتاب حدود - لواط، سحق، قيادت

بخش اول:تعاريف

بخش دوم:احكام مربوط به لواط

مجازات لواط كننده

چگونگی كشتن لواط كننده

مجازات لواط دهنده

مجازات كودک و مجنون

اقرار كمتر از چهار بار

شهادت كمتر از چهار شاهد

امكان حكم كردن بر اساس علم حاكم

تفخيذ

بيان نظر قائلان به رجم لواط كننده محصن

تكرار تفخيذ

تأثير توبه بر اجرای حد لواط

حكم بوسيدن پسر بچه از روی شهوت

حكم خوابيدن دو مرد برهنه در زير يک لحاف

بخش سوم:احكام مربوط به سحق

چگونگی ثبوت سحق

مجازات مساحقه كننده

مجازات كودک و مجنون مساحقه كننده

بيان نظر قائلان به رجم مساحقه كننده محصن

تكرار مساحقه

تأثير توبه بر اجرای حد مساحقه

حكم خوابيدن دو زن برهنه در زير يک لحاف

حكم مساحقه زن با يک دختر پس از آميزش با همسر خود

بخش چهارم:احكام مربوط به قيادت

نحوه ثبوت قيادت

مجازات قيادت

بخش پنجم:نپذيرفتن كفالت، تأخير و شفاعت در اجرای حدود

فصل نهم:شرح کتاب حدود - قذف (1)

بخش اول:تعريف قذف

بخش دوم:شروط تحقق قذف

بخش سوم:مثال هايی از قذف

بخش چهارم:بررسی امكان تحقق قذف با عبارات ديوث، كشخان و قرنان

بخش پنجم:بررسی امكان تحقق قذف با تأذّی و تعريض

بخش ششم:شروط مورد نياز در قذف كننده برای تحقق قذف

فصل دهم:شرح کتاب حدود - قذف (2)

بخش اول:احصان، شرط مهم تحقق قذف

معانی احصان

اجرای حد بر قذف كننده شخص محصن

ترديد مصنف در تعزير قاذف متظاهر به زنا

اجرای حد بر قذف كننده مادر مسلمان فردی كافر

حكم دو مرد محصن قاذف يكديگر

بخش دوم:تعدد مقذوف

فتوای ابن جنيد

بررسی مسئله در باب تعزير

بخش سوم:حد قذف

ميزان حد قذف

چگونگی اجرای حد قذف

راه های ثبوت قذف

فصل یازدهم:شرح کتاب حدود - قذف (3)

بخش اول:به ارث رسيدن حد قذف

بخش دوم:تكرار قذف

بخش سوم:تعدد مقذوف

بخش چهارم:چگونگی سقوط حد

بخش پنجم:قذف مملوک

بخش ششم:بررسی امكان تعزير كفار

بخش هفتم:ميزان تأديب كودک و عبد

بخش هشتم:تعزير ترک واجب يا ارتكاب حرام

بخش نهم:حكم ساب النبی (صلی الله عليه وآله)

سب پيامبر و ائمه اطهار

سب ساير پيامبران

سب مادر و دختر پيامبر

مقيد كردن خوف بر مال، بر كثرت آن

ملحق كردن خوف از آبرو، بر خوف از مال

بخش دهم:حكم مدعی پيامبری

بخش یازدهم:حكم ترديد در نبوت پيامبر اسلام (صلی الله عليه و آله)

بخش دوازدهم:حكم ساحر

بخش سیزدهم:حكم قذف كننده مادر پيامبر اسلام

فصل دوازدهم:شرح کتاب حدود - شرب مسكرات (1)

بخش اول:حكم شرب مسكر و فقاع

بخش دوم:شرايط حرام شدن آب انگور

بخش سوم:شرايط حلال شدن آب انگور

بخش چهارم:حد شرب مسكرات

بخش پنجم:مقايسه حد شرب خمر بين حر و عبد

بخش ششم:چگونگی اجرای حد شرب خمر

بخش هفتم:تكرار حد شرب خمر

فصل سیزدهم:شرح کتاب حدود - شرب مسکرات (2)

بخش اول:حکم معتقد به حلیّت شرب خمر

بخش دوم:حکم معتقد به حلیّت فروش خمر و شرب دیگر مسکرات

بخش سوم:تأثیر توبه بر اجرای حد شرب مسکر

بخش چهارم:راه های ثبوت حد شرب خمر

بخش پنجم:سقوط حد شرب خمر با ادعای اکراه

بخش ششم:حکم معتقد به حلیّت نبیذ

بخش هفتم:حکم شرب خمر به سبب جهل و یا اضطرار

بخش هشتم:حکم معتقد به حلیّت محرّمات اجماعی مسلمانان

بخش نهم:نمونه‌ای از قضاوت امیرالمؤمنین (علیه السلام)

بخش دهم:کشته شدن بر اثر اجرای حد یا تعزیر

بخش یازدهم:آشکار شدن فسق شهود پس از قتل مشهودٌعلیه

فصل چهاردهم:شرح کتاب حدود - سرقت (1)

بخش اول:تعریف سرقت مستوجب حد

بخش دوم:شرح قیود موجود در تعریف

بالغ و عاقل بودن سارق

در حرز بودن مال

فقدان شبهه ملکیت

رسیدن مال به نصاب ربع دینار

شرایط هتک حرز مستلزم قطع ید

پدر نبودن سارق

سرقت در غیر سال قحطی

بریده نشدن دست در سرقت بنده از مال مولا

فصل پانزدهم:شرح کتاب حدود - سرقت (2)

بخش اول:تسبيب در سرقت

بخش دوم:قطع دست مهمان و اجيری كه از مال ميزبان و مستأجر سرقت كند

بخش سوم:سرقت زن و شوهر از مال يكديگر

بخش چهارم:ادعای سارق بر هديه بودن يا اجازه مالک در گرفتن مال

بخش پنجم:تعريف حرز

بخش ششم:مثال هايی از حرز اموال مختلف

بخش هفتم:سرقت ميوه از روی درخت

بخش هشتم:آدم ربايی

سرقت انسان آزاد

سرقت بنده

فصل شانزدهم:شرح کتاب حدود - سرقت (3)

بخش اول:سرقت كفن

بخش دوم:راه های ثبوت حد سرقت

بخش سوم:بازگرداندن مال مسروق به وسيله كسی كه بر اقرار اكراه شده است

بخش چهارم:رجوع از اقرار

بخش پنجم:كافی بودن يک بار اقرار برای جبران مال مسروق

بخش ششم:وجوب بازگرداندن عين مال مسروقه به صاحب مال

بخش هفتم:لزوم شكايت صاحب مال برای حكم به بريدن دست

بخش هشتم:عفو سارق يا هبه مال مسروقه به او پيش از مرافعه نزد حاكم

بخش نهم:عفو سارق پس از مرافعه نزد حاكم

بخش دهم:كاهش قيمت مال از حد نصاب قبل از خروج از حرز

بخش یازدهم:حد سرقت

بخش دوازدهم:تكرار سرقت بدون تحمل مجازات برای سرقت پيشين

فصل هفدهم:شرح کتاب حدود - محاربه

بخش اول:تعريف محاربه

بخش دوم:معاونت در جرم محاربه

بخش سوم:بررسی جايگاه فقهی افساد فی الارض

بخش چهارم:شرط نبودن اخذ مال در تحقق محاربه

بخش پنجم:راه های ثبوت محاربه

بخش ششم:حد محاربه

بخش هفتم:تأثير توبه بر اجرای حد محاربه

بخش هشتم:چگونگی اجرای مجازات صلب

بخش نهم:چگونگی اجرای مجازات تبعيد

بخش دهم:دفاع در برابر سارق

بخش یازدهم:حكم مختلس، مستلب و محتال

بخش دوازدهم:حكم خوراندن ماده بيهوش كننده و خواب آور به ديگری

فصل هجدهم:شرح کتاب حدود - وطی بهیمه

بخش اول:وطی بهیمه

بخش دوم:حکم وطی بهیمه

بخش سوم:بررسی مالک پول حاصل از فروش بهیمه

بخش چهارم:حکم وطی بهیمه توسط کودک و دیوانه

بخش پنجم:حکم وطی بهیمه به وسیله خنثی

بخش ششم:بررسی نوع و میزان مجازات وطی بهیمه

بخش هفتم:راه های ثبوت وطی بهیمه

فصل نوزدهم:شرح کتاب حدود - وطی اموات ، استمناء

بخش اول:وطی اموات

حكم وطی اموات

راه های ثبوت وطی اموات

بخش دوم:استمناء

تعريف استمناء

حكم استمناء

راه های ثبوت استمناء

فصل بیستم:شرح کتاب حدود - ارتداد

بخش اول:تعريف ارتداد

بخش دوم:راه های تحقق كفر

بخش سوم:حكم ارتداد

مرتد فطری

ارتداد كودک، مجنون و مكرَه

مرتد ملی

ارتداد زنان

بخش چهارم:تكرار ارتداد

بخش پنجم:چگونگی تحقق توبه

بخش ششم:ديوانه شدن پس از ارتداد

فصل بيست و يكم:شرح کتاب حدود - دفاع مشروع

بخش اول:حكم دفاع از جان، مال و ناموس

بخش دوم:جواز دفاع در برابر معاشقه بيگانه با نواميس

بخش سوم:جواز دفاع در برابر نگاه نامشروع به محارم زنان

بخش چهارم:جواز دفاع در برابر حمله حيوان وحشی

بخش پنجم:حكم مرگ كودك و همسر در اثر تأديب پدر و شوهر

فصل بيست و دوم:شرح کتاب قصاص - كليات

بخش اول:تعريف قصاص

بخش دوم:سبب قصاص نفس

بخش سوم:شروط ازهاق نفس موجب قصاص

بخش چهارم:بررسی بيشتر قيد عدوان

بخش پنجم:حكم قاتل شخص مرتد

بخش ششم:جاری نشدن قصاص در غيرمكافئ

بخش هفتم:شرح واژه « عمد »

بخش هشتم:مثال هايی از تحقق قتل عمد

فصل بيست و سوم:شرح کتاب قصاص - اكراه به قتل ، اشتراک در قتل (1)

بخش اول:اكراه به قتل

تحقق نيافتن اكراه در قتل

تحقق اكراه در غيرقتل

بخش دوم:اشتراک يک گروه در قتل يک مرد

فصل بيست و چهارم:شرح کتاب قصاص - اشتراک در قتل (2)، شرايط قصاص (1)

بخش اول:اشتراک در قتل

اشتراک دو زن در قتل يک مرد

اشتراك جمعی از زنان در قتل يک مرد

اشتراک يک مرد و يک زن، در قتل يک مرد

بررسی نظريه شيخ مفيد

بخش دوم:شرايط قصاص

قصاص مرد آزاد در برابر قتل مرد آزاد ديگر

قصاص مرد آزاد در برابر قتل زن آزاد

قصاص زن آزاد در برابر قتل زن آزاد و مرد آزاد ديگر

تساوی مرد و زن در ديه جنايت بر اعضا تا مرز ثلث ديه

حكم قتل دو حر يا بيشتر به دست يک حر

فصل بيست و پنجم:شرح کتاب قصاص - شرايط قصاص (2)

بخش اول:حكم شخص حری كه دست يک فرد يا افراد بيشتری را قطع كند

بخش دوم:دومين مورد از شرايط قصاص: تساوی در دين

بخش سوم:قصاص كردن مسلمانی كه به قتل اهل ذمه عادت كرده است

بيان نظر مدعيان اجماع و تنها نظر مخالف آن

بيان نظر مصنف در كتاب شرح ارشاد و تفاوت آن با رأی مطرح شده در لمعه

سخن علامه در كتاب مختلف و ايراد شهيد ثانی به آن

قصاصی يا حدی بودن مجازات مسلمانی كه به قتل اهل ذمه عادت كرده است

بخش چهارم:ذکر چند نكته

فايده تفاوت مذكور بين قصاصی يا حدی بودن قتل مسلمان معتاد به قتل كفّار ذمی

اگر بنا بر قصاصی بودن قتل مسلمان گذاشته شود، آيا مطالبه همه مقتولين نياز است و يا مطالبه مقتول آخری كافی است؟

ملاک تحقق اعتياد

فصل بيست و ششم:شرح کتاب قصاص - شرایط قصاص (3)

بخش اول:قصاص ذمی در برابر ذمی

بخش دوم:قصاص ذمی در برابر مسلمان

بخش سوم:حکم قتل کافر توسط کافری که پس از قتل مسلمان شود

بخش چهارم:حکم حالتی که مقتول، کافر غیر‌ذمی باشد

بخش پنجم:حکم حالتی که مقتول، ولدُ الزنا باشد

بخش ششم:قصاص ذمی در برابر مرتد و بالعکس

بخش هفتم:قصاص نشدن مسلمان در برابر مرتد

بخش هشتم:سومین مورد از شرایط قصاص: انتفای ابوّت

بخش نهم:چهارمین مورد از شرایط قصاص: کمال عقل

بخش دهم:پنجمین مورد از شرایط قصاص: محقونُ الدّم بودن

فصل بيست و هفتم:شرح کتاب قصاص - ادله اثبات قصاص

بخش اول:اقرار

بخش دوم:بیّنه

بخش سوم:قسامه

چگونگی ثبوت قسامه

تعریف لوث و مثال هایی از تحقق آن

تعداد سوگند‌های لازم برای تحقق قسامه در جنایت بر نفس

چگونگی اجرای قسامه (1)

تعداد سوگند‌های لازم برای تحقق قسامه در جنایت بر اعضا

چگونگی اجرای قسامه (2)

بخش چهارم:استحباب موعظه حالف توسط حاکم

بخش پنجم:بررسی حکم حبس شش روز برای متهم به قتل

فصل بيست و هشتم:شرح کتاب قصاص - قصاص اطراف (1)

بخش اول:تعریف قصاص طرف

بخش دوم:سبب قصاص طرف

بخش سوم:شروط قصاص طرف

بخش چهارم:بررسی چگونگی قصاص کسی که با وجود نداشتن دست راست، دست راست فرد، یا افراد متعددی را قطع کند

بخش پنجم:جراحت هایی که در آنها قصاص ثابت می‌شود

بخش ششم:جراحت هایی که در آنها قصاص ثابت نمی‌شود

بخش هفتم:جواز قصاص قبل از اندمال

بخش هشتم:لزوم استفاده از وسایل تیز و برنده در اجرای قصاص طرف

بخش نهم:چگونگی اجرای قصاص طرف

بخش دهم:زمان مناسب برای اجرای قصاص طرف

بخش یازدهم:قصاص چشم

فصل بيست و نهم:شرح کتاب قصاص - قصاص اطراف (2) ، ملحقات كتاب قصاص (1)

بخش اول:قصاص اطراف و اعضا

قصاص موی

قصاص آلت مردی

قصاص خصيه

قصاص گوش

قصاص بينی

قصاص دندان

ضابطه كلی تبديل قصاص عضو به ديه

قصاص انگشت

بخش دوم:ملحقات كتاب قصاص

وجوب قصاص در قتل عمد

وجوب پذيرش پرداخت ديه توسط جانی

حكم شک در استناد مرگ به جنايت واقع شده

احضار شاهد هنگام قصاص

لزوم آزمايش آلت قصاص

وجوب استيفای قصاص با شمشير

فصل سی ام:شرح کتاب قصاص - ملحقات كتاب قصاص (2)

بخش اول:مرجع پرداخت اُجرت قصاص كننده

بخش دوم:وارثان قصاص

بخش سوم:اذن حاكم در قصاص

بخش چهارم:تعدد اوليای دم

بخش پنجم:صغير بودن اوليای دم

بخش ششم:مصالحه قصاص به ديه

بخش هفتم:مشاركت پدر و اجنبی در قتل فرزند

بخش هشتم:جواز استيفاي قصاص، عفو و مصالحه مالی برای محجورعليه

بخش نهم:جواز استيفای قصاص برای ولی دم مقتول مديون، بدون ضمانت ديون مقتول

بخش دهم:توكيل در استيفای قصاص

بخش یازدهم:لزوم تأخير در قصاص زن باردار تا پايان دوران بارداری و شيردهی

بخش دوازدهم:حكم مرگ قاتل عمدی پيش از قصاص