درس:متون فقه جزایی/فصل دوم/بخش اول

از ویکی جامع پردیس دانشگاهی دانشگاه قم
پرش به: ناوبری، جستجو

تعریف زنا

کلمه ی زنا در لغت عرب هم به صورت مقصور و هم به صورت ممدود به کار می‌رود. لغت حجاز قصر و لغت تمیم مدّ آن است بنابراین، شارح می‌فرماید: «بالقصر لغة حجازیة، وبالمد تمیمیة».

(وهو) أي الزنا (إیلاج) أي إدخال الذكر (البالغ العاقل في فرج امرأة) بل مطلق أنثی قُبُلاً أو دُبُراً (محرّمة) علیه (من غیر عقد) نکاح بینهما (ولا ملک) من الفاعل للقابل (ولا شبهة) موجبة لاعتقاد الحل (قدر الحشفة)؛ زنا عبارت است از اینکه شخص بالغ و عاقلی، از روی علم و اختیار آلت خود را در فرج زنی وارد کند. منظور از زن، زنی است که عاقل و بالغ باشد و دختر صغیر را شامل نمی‌شود. اما شارح می‌فرمايد: تفاوتی بین بالغ و عاقل بودن زن با عدم آن وجود ندارد. یعنی، اگر شخص بالغ و عاقلی آلت خود را در فرج دختری که به سن بلوغ نرسیده باشد، داخل کند، باز هم زنا محقق می‌شود. همچنین فرق نمی‌کند که آلت خود را در قُبُل زن یا در دُبُر او داخل کند، در هر دو صورت زنا محقق می‌شود. علاوه بر این لازم است آن زن، بر آن مرد حرام باشد و مرد زن را به عقد خود درنیاورده باشد و يا او را نخریده باشد و یا شبهه‌ای هم نباشد كه آن شبهه موجب شود که مرد تصور کند آن زن بر او حلال است. پس اگر مردی از روی اشتباه با زنی نزدیکی کند؛ برای مثال تصور کند که آن زن، زن اوست، این وطی به شبهه محسوب می‌شود و مجازات زنا ندارد. افزون بر این، زنا زمانی محقق می‌شود که ایلاج «قدر الحشفه» باشد. اگر به اندازه ی «قدر الحشفه»، یعنی به اندازه ی ختنه‌گاه نزدیکی کند، زنا محقق می‌شود. اما اگر کمتر از «قدر الحشفه» باشد، زنا محقق نمی‌شود.

شارح می‌فرماید: کلمه ی «قدر» مفعول و منصوب به مصدر (إیلاج) است که در صدر کلام مصنف آمده است. بنابراین می‌فرماید: «مفعول المصدر، المصدَّر به».

ویتحقق قدرها بإیلاجها نفسها أو إیلاج قدرها من مقطوعها؛ «قدر الحشفه» به دو چیز محقق می‌شود: یا ایلاج خود حشفه است، که این در صورتی است که مرد حشفه‌ای داشته باشد و اگر حشفه‌ای نداشته باشد، به اندازه ی حشفه داخل کند.

وإن کان تناولها للاول لا یخلو من تکلف؛ کلمۀ «قدر الحشفه» شامل خود حشفه نمی‌شود مگر با تکلّف.

في حالة کون المولج (عالماً) بالتحريم (مختارا) في الفعل؛ زنا وقتی محقق می‌شود که داخل‌کننده به حرمت آن کار عالم باشد و در کاری که انجام می‌دهد، اختیار داشته باشد؛ یعنی اجباری در کار نباشد و اگر کسی را به زنا مجبور کنند، حدّ زنا بر او جاری نمی‌شود و عمل او زنا به حساب نمی‌آید.

مطالبی که در این بخش خواهیم داشت:

قیود موجود در تعریف
اشکالات وارد به تعریف