درس:متون فقه جزایی/فصل نهم/بخش چهارم

از ویکی جامع پردیس دانشگاهی دانشگاه قم
پرش به: ناوبری، جستجو

بررسي امكان تحقق قذف با عبارات ديوث، كشخان و قرنان

(والديوث والكشخان والقرنان قد تفيد القذف في عرف القائل فيجب الحد للمنسوب إليه) مدلول هذه الألفاظ من الأفعال وهو أنّه قواد علي زوجته أو غيرها من أرحامه؛ اگر شخصی نسبت ديوث، كشخان يا قرنان بدهد ، در صورتی كه در عرف گوينده قذف محسوب شوند؛ مثلاً اگر كسی به ديگری بگويد كه تو كشخانی، اين سخن اين معنا را می رساند كه تو واسطه شده ای تا با زن يا دخترت زنا كنند. از آنجا كه در اين گونه موارد به دختر يا زن نسبت زنا داده می شود؛ بنابراين، قاذف را حد می زنند؛ به دليل اينكه به زن يا دختر نسبت زنا داده است. اما نسبت به مردی كه مورد خطاب است، حد نمی زنند و تنها به خاطر اينكه او را اذيت كرده است، تعزيرش می كنند.

(وإن لم يفد) ذلك (في عرفه)، نظراً إلي أنّها لغة غير موضوعةٍ لذلك ولم يستعملها أهل العرف فيه (وأفادت شتما) لا يبلغ حد النّسبة إلي ما يوجب الحد (عزِّر) القائل كما في كلّ شاتمٍ بمحرّم؛ اما اگر اين سخن افاده قذف نكند، تنها تعزير می شود؛ چرا كه در اصل زبان عرب، اين الفاظ برای نسبت دادن زنا يا لواط وضع نشده اند. حال اگر اهل عرف هم اين الفاظ را در نسبت زنا به كار نبرند و اين الفاظ تنها افاده فحاشی بكند و به معنای نسبت دادن فعلی نباشد كه موجب حد شود ، در اينجا فقط تعزير می شود. همان طور كه اگر كس ديگری را نيز به امر حرامی شتم كند، شاتم را تعزير می كنند. پس اگر عرف اين كلمات را قذف بداند، حد قذف زده می شود، در غير اين صورت فقط تعزير می شود.

والديوث: الّذي لا غيرة له، قاله الجوهري وقيل: الّذي يدخل الرّجال علي امرأته. قال تغلب: والقرنان و الكشخان لم أرهما في الكلامِ العرب. ومعناه عند العامة مثلُ معني الديوث أو قريب منه. وقيل: القرنان من يدخل علي بناته والكشخان من يدخل علي أخواته؛ همان طور كه جوهری گفته است، ديوث كسی است كه بی غيرت باشد. در روايتی آمده است كه كسی كه راضی شود كه زنش بيرون از منزل برود، ديوث است؛ برای اينكه به اين مسئله اهميت نمی دهد و نسبت به زنش غيرت ندارد. چون ممكن است در بيرون از منزل مردی با او شوخی بكند. البته بعضی گفته اند كه ديوث كسی است كه مردها را برای زنش می آورد. تغلب هم گفته است كه قرنان و كشخان را در زبان عربی نديده ام، ولی معنای اين واژه ها نزد عرف عرب و عامه، مثل معنای ديوث يا قريب به معنای ديوث است. همچنين گفته شده است كه قرنان كسی است كه برای دختران خود مرد می آورد و كشخان كسی است كه برای خواهران خود مرد می آورد.

(ولو لم يعلم) القائل (فائدتها أصلاً) بأن لم يكن من أهل العرف بوضعها لشيء من ذلك، ولا اطّلع علي معناها لغة (فلا شيء عليه، وكذا) القول في (كلّ قذف جري علي لسان من لا يعلم معناه)، لعدم قصد شيء من القذف و لا الأذي وإن أفاد في عرف المقول له؛ اما اگر گوينده معانی اين سه كلمه را نداند؛ برای مثال اهل آن عرف نباشد و نداند كه اين الفاظ برای چه چيزی وضع شده است و معنای لغوی آنها را نيز نداند، او را حد نمی زنند. در ساير قذفها نيز همين طور است. هر قذفی كه بر زبان كسی جاری شود و معنای آن لفظ را كه می گويد، نداند، از آنجا كه نه قصد قذف كرده و نه قصد آزار داشته و چنين پنداشته است كه كلام خوبی به آنها گفته است، هرچند در عرف شخصی كه اين نسبت ها به او داده شده است كلام بدی است، اما گوينده را حد نمی زنند.