درس:متون فقه جزایی/فصل هجدهم/بخش چهارم

از ویکی جامع پردیس دانشگاهی دانشگاه قم
پرش به: ناوبری، جستجو

حکم وطی بهیمه توسط کودک و دیوانه

واحترز بالبالغ العاقل عن الطفل والمجنون فلا یتعلق بهما جمیع‌ هذه الأحکام وإن تعلق بهما بعضها أما التحریم فالظاهر تعلقه بمطلق الذکر کما سلف وأما الحد فینتفی عن غیر المکلف وإن أدب؛ اگر طفل یا دیوانه‌ای حیوانی را وطی کند، هرچند تمام احکامی که گفتیم شامل حال آنان نمی‌شود، ولی بعضی ‌از آن احکام در مورد آنها جاری می‌شود. اما حکم حرمت حیوان وطی‌شده ظاهراً به مطلق مذکر تعلق می‌گیرد و فرق نمی‌کند ذکر بالغ و یا صبی و دیوانه باشد.

اما حد در غیرمکلف منتفی است، هرچند باید تأدیب شود، اگرچه این مسئله هم اختلافی است؛ چون در برخی روایات آمده است که باید بر اینها حد جاری شود.

ویلزم من تحریمها: وجوب إتلافها لئلا تشتبه کما هو الحکمة فیه فیستوی فیه الجمیع أیضاً وبقی بیع ما لا یقصد لحمه وإخراجه وهو منفیٌ فی فعل الصغیر لأنَّ الحکم معلقٌ فی النصوص علی فعل الرجل وظاهر الفتوی یوافقه وأما المجنون فإنّ الرجل یتناوله والتقیید بالبالغ العاقل یخرجه ولعل اقتران الحکم فی النصوص المعبر فیها بالرجل بالحدّ قرینة إرادة المکلف فیخرج المجنون وهذا أجود وقوفاً فیما خالف الأصل علی موضع الیقین؛ لازمۀ حرمت حیوان، وجوب از بین بردن حیوان است، تا اینکه با حیوانات دیگر مشتبه نشود. بنابراین، همۀ موارد در آن مساوی هستند. چون باید تلفش کنند، خسارت بر عهدۀ همه است. فرق نمی‌کند بالغ و عاقل باشد یا نباشد. چون بالأخره بر کسی ضرر وارد کرده است. در احکام وضعی اینها ضامن‌اند. اما حکم به فروش و بیرون کردن حیواناتی که کاری به گوشتشان ندارند و نمی‌خواهند گوشتشان را بخورند، در مورد وطی بچه منتفی است؛ چون در روایات، این حکم به فعل مرد تعلق گرفته است. آنجا از واژۀ رجل استفاده شده است و واژۀ رجل بر صبی اطلاق نمی‌شود. ظاهر فتوا نیز اختصاص حکم به مرد را نشان می‌دهد. اما دیوانه چون بالغ است، رجل بر او صدق می‌کند.

ولی از آنجا که در کلام مصنف «بالغ عاقل» آمده است، معلوم می‌شود که دیوانه هم حکم کودک را دارد.

نصوصی که گفته‌اند رجل را حد می‌زنند، به این معنا است که باید غیر صبی و غیردیوانه باشد؛ چون آنها را حد نمی‌زنند. این قول بهتر است چون در حکم مخالف با اصل باید به قدر متیقن اکتفا کنیم؛ یعنی تنها در صورتی که فردِ عاقل بالغ این کار را بکند، حیوان را اخراج می‌کنند و می‌فروشند.