درس:متون فقه جزایی/فصل یازدهم/بخش اول

از ویکی جامع پردیس دانشگاهی دانشگاه قم
پرش به: ناوبری، جستجو

به ارث رسيدن حد قذف

(وهو) أي: حد القذف (موروثٌ) لكُلّ من يرث المال ، من ذكرٍ و أنثي لو مات المقذوف قبل استيفائه والعفو عنه (إلّا للزّوج والزّوجة)؛ اگر فرد قذف شده فوت كند، در صورتی كه خود مقذوف حد را بر او اجرا نكرده يا او را عفو نكرده باشد، ورثه او می توانند حد را بر او اجرا كنند. البته زن و شوهر اين حق را از هم ارث نمی برند؛ يعنی اگر زنی را قذف كنند و آن زن قبل از اجرای حد بر قاذف بميرد، همسر او نمی تواند بر قاذف حد جاری كند و برعكس.

(وإذا كان الوارث جماعةً) فلكلّ واحد منهم المطالبة به. فإن اتفَقوا علي استيفائه فلهم حد واحد و إن تفرقوا في المطالبة ولو عفي بعضهم (لم يسقط ) عنه شيء (بعفو البعض ) بل للباقين استيفاؤه كاملاً علي المشهور؛ اگر وارث يک مقذوف ، چند نفر دختر يا پسر ، باشند هر كدام از آنها می توانند حد را مطالبه كنند و اگر همه با استيفای حد موافقت كنند، تنها می توانند يک حد را اجرا كنند. همچنين اگر در مطالبه اجرای حد به توافق نرسند و برخی او را عفو كنند و برخی حد را مطالبه كنند، چيزی ساقط نمی شود؛ برای مثال اگر نصف ورثه عفو كنند و نصف ديگر عفو نكنند، كسانی كه عفو نكرده اند، می توانند كل حد، يعنی هشتاد تازيانه، را بر قاذف اجرا كنند و اين نظريه مشهور علما است.

(ويجوز العفو) من المستحق الواحد والمتعدد (بعد الثبوت كما يجوز قبله ) ولا اعتراض للحاكم ، لأنّه حقّ آدمي تتوقّف إقامته علي مطالبته ويسقط بعفوه ؛ از آنجا كه حد قذف ، حق الناس است ، بنابراين بعد از اثبات آن ، عفو جايز است ؛ يعنی صاحب حق می تواند از اجرای حد قذف گذشت كند و فرقی نمی كند كه مستحق حد قذف يک نفر يا بيشتر باشد . حتی پيش از ثبوت حد برای حاكم نيز، مقذوف می تواند قاذف را عفو كند و حاكم حق اعتراض به صاحب حق را ندارد؛ زيرا قذف حقّ الناس است و اجرای حق الناس بر مطالبه حد متوقف است و با عفو متهم توسط شاكی ساقط می شود.

ولا فرق في ذلك بين قذف الزّوج لزوجته وغيره؛ در اين حكم بين قذف زوجه توسط زوج و غير او تفاوتی نيست؛ يعنی ، در هر صورت زن می تواند شوهر خود را عفو يا تقاضای اجرای حد كند.

خلافاً للصدوق حيث حتم عليها استيفائه و هو شاذّ؛ ولی شيخ صدوق معتقد است كه اگر مردی زنش را قذف كند ، زن لازم است كه حد را بر مرد جاری كند. ولی چنين قولی شاذ است و درست نيست.