دلایل ضعف اقوال مطرح‌شده در اين شبهه

از ویکی جامع پردیس دانشگاهی دانشگاه قم
پرش به: ناوبری، جستجو
متون فقه جزایی
مقاله بعدی:كافی نبودن يک بار اقرار در اثبات حد
مقاله قبلی:بيان حكم، براساس شرایط ظاهری

دلایل ضعف اقوال مطرح‌شده در اين شبهه

1ـ ضعف قولهايی كه اقل را معلوم كرده‌اند.

أما النقصان عن أقل الحدود فلأنه وإن حمل علی التعزیر إلا أن تقدیره للحاکم لا للمعزر فکیف یقتصر علی ما یبیّنه؛ اگر کمتر از اقل حدود باشد، در این صورت هرچند ممکن است حمل بر تعزیر شود، اما خود شخص نمی‌تواند میزان تعزیر را مشخص کند و بگوید که بس است، بلکه تعزیر با حاکم است و قاضی باید مقدار تعزیر را معلوم کند. بنابراین، اگر خود مجرم بخواهد حداقل را معلوم کند، این خلاف شرع است؛ برای مثال اگر او را ده تازیانه بزنند آنگاه او بگوید که بس است، این جایز نیست بلکه میزان تعزیر را حاکم تعیین می‌کند.

ولو حمل علی تعزیر مقدر وجب تقییده بما لو وقف علی أحد المقدرات منه؛ اگر گفته شود كه منظور از آن، تعزيرهايی است كه اندازه ی آنها معين است [۱] اگر پس از زدن 25 تازیانه بگوید: بس است، می‌فرماید: اگر این تعزیر بر تعزیری که مقدر است، حمل شود باید به یکی از تعزیراتی که مقدارشان معین است، اختصاص داده شود.

مع أن إطلاق الحد علی التعزیر خلاف الظاهر واللفظ إنما یحمل علی الظاهرة؛ افزون بر این، اگر گفته شود که گفتار مجرم که «مرا حد بزنید»، به این معنی است که «مرا تعزیر کنید»، این مطلب خلاف ظاهر کلام است؛ زیرا مطابق ظاهر کلام و ظاهر حد، هنگامی که گفته شود: حد، این حد باید بر معنای حقیقی آن حمل شود، نه بر معنای تعزیر.

ومع ذلک فلو وقف علی عدد لا یکون حداً کما بین الثمانین والمئة أشکل قبوله منه لأنه خلاف المشروع؛ اگر مجرم را بزنند و او بعد از زدن بیشتر، زدن را در مقداری که به هیچ وجه حد نیست، متوقف کند؛ برای مثال در تازیانه ی هشتادو دوم نهی کند، قبول اين امر مشكل است؛ زيرا ما حدی که 82 باشد، نداریم. از هشتاد تازیانه که بگذرد، باید تا صد تازیانه ادامه یابد.

2ـ ضعف قولهايی كه اكثر را معلوم كرده‌اند.

وکذا عدم تجاوز المئة فإنه یمکن زیادة الحد عنها بأن یکون قد زنی فی مکان شریف أو زمان شریف ومع ذلک فتقدیر الزيادة علی هذا التقدیر إلی الحاکم لا إلیه؛ این نظریه بیان‌کنندۀ این است که این حد از نظر زیادتی نباید از صد تازیانه تجاوز کند و اگر او را صد تازیانه بزنند و او سخنی نگوید و نهی نکند، نمی‌شود بیشتر از آن زد. شارح می‌فرماید: این حرف نیز درست نیست؛ زیرا ممکن است در مکان یا زمان شریفی زنا کرده باشد و باید او را بیشتر از صد تازیانه زد و تعزیر به دست حاکم است، نه به دست خود او.



پاورقی

  1. برای مثال کسی که در ماه رمضان در حال روزه، با زن خودش، که او نیز روزه باشد، نزدیکی کند هر دو را تعزیر می‌کنند.