طریقه دفن مرد و زن به هنگام سنگسار

از ویکی جامع پردیس دانشگاهی دانشگاه قم
پرش به: ناوبری، جستجو
متون فقه جزایی
مقاله بعدی:بیان حکم مرد یا زنی که به هنگام سنگسار، موفق به فرار شوند
مقاله قبلی:معنای احصان درباره زن

طریقه دفن مرد و زن به هنگام سنگسار

(ثم تدفن المرأة إلی صدرها والرجل إلی حقویه)؛ زنی را که می‌خواهند رجم کنند، داخل حفره می‌گذارند و تا سینه دفنش می‌کنند، ولی مرد را تا پهلوهایش دفن می‌کنند.

وظاهره کغیره، ان ذلک علی وجه الوجوب وهو فی أصل الدفن حسن للتأسی؛ ظاهر کلام مصنف در این مسئله مثل ظاهر کلام غیر مصنف است. ظاهر آن این است که این کار را بر وجه وجوب انجام می‌دهند. اما اگر این وجوب را درباره ی اصل دفن بگوییم، عیبی ندارد و خوب است. دلیل آن نیز تأسی از پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) است.

أما فی کيفیته فالأخبار مطلقة ویمکن جعل ذلک علی وجه الاستحباب لتأدی الوظیفة المطلقة بما هو أعم؛ اما اینکه مرد تا کجا و زن تا کجا دفن می‌شود، واجب نیست و اخبار مطلق است. بنابراین، می‌توان گفت که مستحب است مرد را به این شکل و زن را به آن شکل داخل گودال کنند. بر این اساس، اگر این کار را هم نکنند و تنها دفن صورت گیرد، وظیفه انجام می‌شود؛ چون دلیل اعم است.

وروی سماعة عن الصادق (علیه السلام) قال: «تدفن المرأة إلی وسطها، ولا یدفن الرجل إذا رجم إلّا إلی حقویه» ونفی في المختلف البأس عن العمل بمضمونها؛ سماعه از امام صادق (علیه السلام) نقل کرده است که ایشان فرمودند: «در رجم، زن تا وسط دفن می‌شود و مرد را دفنش نمی‌كنند مگر اینکه دفن تا حقویه، يعنی تا دو پهلویش، باشد.» علامه در مختلف گفته است که مانعی ندارد ما به مضمون روایت سماعه عمل ‌کنیم.

وفی دخول الغایتین فی المغیا وجوباً واستحباباً نظر، أقربه العدم فیخرج الصدر والحقوان عن الدفن؛ بحث دیگری که در اینجا مطرح است این است که هنگام دفن، خودِ سینه یا پهلو نیز باید دفن شود یا اینکه نیازی به دفنِ آنها نیست؟ یعنی اینکه گفته می‌شود تا پهلو یا سینه دفن شود، آیا خودِ سینه یا پهلو هم باید دفن شود یا نه؟ نظر درست‌تر این است که این کار واجب نیست. بنابراین، نیازی به دفن سینه و پهلوها نیست.

وینبغي علی الوجوب إدخال جزء منهما من باب المقدمة؛ البته شایسته است که از باب مقدمه ی واجب و برای اینکه یقین پیدا کنیم پایین‌تر از صدر داخل گودال است، کمی از سینه یا پهلو را نیز داخل گودال ‌ببریم.