قاعده یا قانون

از ویکی جامع پردیس دانشگاهی دانشگاه قم
پرش به: ناوبری، جستجو
سیستم های خبره
مقاله بعدی:شبکه معنا
مقاله قبلی:فریم یا قاب

قانون ساختاری از دانش است که اطلاعات شناخته شده‌ای را به اطلاعات شناخته شده دیگری مرتبط می‌سازد که می‌تواند این ساختار مورد استنتاج و نتیجه‌گیری قرار گیرد.

به طور مثال:

If the ball's color is red

Then I like the ball

اگر توپ قرمز باشد من این توپ را دوست دارم.

استنتاج.JPG

روند استنتاج در این مثال نشان داده شده است. در سوال می‌پرسد توپ چه رنگی است؟پاسخ می‌دهد:قرمز.

وقتی قرمز به سیستم داده شد قانون شماره 1 فعال می‌شود و نتیجه می‌گیرد توپ را دوست دارد و سپس قسمت پایین فعال می‌شود و نتیجه می‌گیرد توپ را خواهد خرید.

انواع قانون

قانون‌های رابطه‌ای Relationship Rules

IF the battery is dead

Then the car will not start

اگر باطری مشکل داشته باشدماشین روشن نخواهد شد.

در این نوع قانون رابطه‌ای بین علت و معلول وجود دارد.

قانون های توصیه‌ای Recommendation Rules

IF the car is not start

Then take a cab

اگر ماشن روشن نمی‌شود کاپوت را بالا بزن.

قانون‌های توصیه‌ای حاوی یک پیشنهاد یا توصیه هستند.

قانون‌های دستوری Directive Rules

IF the car will not start

AND the fuel system is ok

THEN check out the electrical system

اگر ماشین روشن نمی‌شود و سیستم سوخت مشکلی ندارد سیستم برق را بررسی کن.

این قوانین به یک جمله امری ختم می‌شود.

قانون‌های راهبردی Strategy Rules

IF the car will not start

THEN first check out the fuel system

THEN check out the electrical system

اگر ماشین روشن نمی‌شود ابتدا سیستم سوخت را چک کن و سپس سیستم برق را چک کن.

قوانین راهبردی مراحل انجام کار را بیان می‌کند.

قانون‌های تجربی Heuristic Rules

IF the car will not start

AND the car is a 1957 Ford

THEN check the float

اگر ماشین روشن نمی‌شود و مدل ماشین فورد 1957 است پس شناور آن را چک کن.

قوانین تجربی از روی تجربه‌های قبلی به انجام کار می‌پردازد.

در مثال زیر قبل از X علامت سوال می‌بینید این بدین معنی است که بهتر است در قوانین از متغیرها استفاده شود چون باعث می‌شود قوانین عام‌تر و کلی‌تر گردند.

IF ?X is Employee

AND ?X Age>65

THEN ?X can retire

فرا قانون Meta Rules

Meta Rules قانون یا فراقانونی است که بیان می‌کند از چه قانونی استفاده شود.

IF the car will not start

AND the electrical System is operating normally

THEN use rules concerning the fuel system

اگر ماشین روشن نمی‌شود و سیستم برق آن بدرستی کار می‌کند قوانین مربوط به سیستم سوخت را به کار ببر.

Black Board

حل مسائل توزیع شده (Distributed problem solving (DPS

ممکن است در مسائلی نیاز باشد چندین خبره در مورد یک مساله و برای حل آن بیندیشند و به عبارت دیگر چندین خبره با هدف حل نمودن یک مساله بپردازند. چنین مسائلی از نوع مسائل توزیع شده می‌باشند. و یکی از مکانیزم‌های پیاده‌سازی آنها تخته سیاه Black Board می‌باشد. بخشی از برنامه مفهوم تخته‌سیاه را ایجاد می‌کند که این تخته‌سیاه وسیله‌ای برای به اشتراک‌گذاری راه‌حل‌ها می‌باشد.

تخته سیاه.JPG

در پیاده‌سازی این بخش یک فایل است. به طورمثال یک فایل متنی است که به علت اینکه سیستم‌‌های خبره برنامه هستند راه‌حل‌های مسائل حل شده را داخل این فایل قرا می‌دهند و تمام سیستم‌های خبره به این فایل دسترسی دارند و می‌توانند در صورت نیاز از راه‌حل‌های دیگران استفاده نمایند. به طور مثال یک پردازش متن چندزبانه یک مساله توزیع شده است٬ یعنی یک متن دارای چند زبان باشد و کسی این این متن را تهیه می‌کند و می‌بایست خبرگی در زبان‌های مختلف داشته باشد و یا افراد متفاوتی که در یک مکانیکی کار می‌کنند هر کدام د بخشی از اتومبیل خبره هستند ٬ بخش سوخت ٬ بخش الکتریک ٬ موتور ٬ چرخ‌ها و...

مثال:

سیستم خبره عیب‌یاب کامپیوتر که پس از شناخت عیوب خبره‌های متفاوتی برای حل مشکل فراخوانده می‌شوند٬ خبره در زمینه مانیتور٬ خبره در زمینه Mother Board و...

مولفه‌های اصلی سیستم‌های خبره توزیع شده:

1- مجموعه‍ای از سیستم‌های خبرهCommiunity of different System

2- تخته‌سیاه Black Board

3- زمانبندSchedular

سیستم تخته‌سیاه علاه بر این که کمیتی از سیستم‌های خبره است بخشی برای قرار دادن راه‌حل‌ها (Black Board) نیز دارند و یک زمانبند نیز برای تقسیم زمان موجود و در اختیار قرار دادن زمان در میان خبره‌ها دارند.