نظریه انتقال حق یا انتقال طلب

از ویکی جامع پردیس دانشگاهی دانشگاه قم
پرش به: ناوبری، جستجو
حقوق تجارت
مقاله بعدی:نظریه حواله بودن برات
مقاله قبلی:ماهیت حقوقی برات

نظریه ی انتقال حق یا انتقال طلب

از جمله نظریات کلاسیک در رابطه با ماهیت حقوقی برات نظریه انتقال حق یا انتقال طلب است. بر اساس این نظر برات نوعی انتقال طلب است و دارنده ی برات, طلب یا حق طلبکار (برات‌دهنده) را از مدیون (برات‌گیر) مطالبه می‌کند. به عبارت دیگر برات‌دهنده به عنوان طلبکار، طلب خود را به وسیله برات از مدیون (برات‌گیر) به دارنده ی برات منتقل می‌کند. می‌دانیم که در انتقال طلب رضایت مدیون شرط نیست, اما در برات اگر برات‌گیر برات را قبول نکند, تعهدی هم به پرداخت وجه برات نخواهد داشت؛ گرچه برات به اعتبار خود باقی است. لذا این نظریه در برخی مصادیق برات ناتمام است و در واقع در صورت نپذیرفتن برات, دارنده نمی‌تواند وجه برات یا همان طلب صادر‌کننده را از برات‌گیر وصول کند.

ایرادات وارد بر نظریه ی انتقال طلب

اولاً:

در برات حقوق انتقال‌گیرنده بیش از انتقال‌دهنده است؛ یعنی علاوه بر مدیون اصلی سایر امضا‌کنندگان, از جمله انتقال‌دهنده, در برابر دارنده مسئول‌اند؛ در حالی که در انتقال طلب، انتقال‌گیرنده صرفاً همان حقی را پیدا می‌کند که انتقال‌دهنده دارد, نه بیشتر.

ثانیاً:

در انتقال طلب, انتقال‌دهنده دیگر طلبی ندارد و مسئولیتی هم ندارد و کنار می‌رود؛ در حالی که در برات هم رابط حقوقی سابق باقی می‌ماند و هم صادرکننده در برابر دارندۀ برات مسئول است.

ثالثاً:

در انتقال طلب باب طرح ایرادات باز است؛ یعنی مدیون می‌تواند در مقابل انتقال‌گیرنده مدعی شود که قبلاً دین را پرداخته است یا معامله ی منشأ به دلایلی باطل بوده است و در صورت اثبات می‌تواند خود را از مسئولیت برهاند؛ در حالی که در سند تجاری ایرادات مربوط به روابط پیشین, در مقابل دارندۀ فعلی قابل طرح نیست.

رابعاً:

در انتقال طلب, چنانچه طلب چند بار نیز انتقال پیدا کند, مسئولیت تضامنی وجود ندارد و فقط بدهکار اصلی مسئول است, ولی در برات تمام ظهرنویسان مسئولیت تضامنی دارند؛ بنابراین نظریۀ انتقال طلب قابل پذیرش نیست و در حال حاضر هم طرفداری ندارد. انتقال طلب یک نهاد حقوق مدنی است که نمی‌توان برات را در قالب آن توجیه کرد.