نظریه وکالت

از ویکی جامع پردیس دانشگاهی دانشگاه قم
پرش به: ناوبری، جستجو
حقوق تجارت
مقاله بعدی:تحلیل نهایی در مورد ماهیت تعهد ناشی از سند تجاری
مقاله قبلی:وجوه تشابه و افتراق حواله و برات

به موجب این نظریه برات‌کش به برات‌گیر وکالت می‌دهد تا بدهی او را به دارندۀ برات بپردازد. در ظهرنویسی هم تکرار چنین وکالتی صورت می‌گیرد؛ یا می‌توانیم بگوییم «برات وکالت در وصول است»، بدین معنا که برات‌کش به دارنده وکالت می‌دهد طلبش را از برات‌گیر بگیرد.

این نظر اشکالات اساسی دارد و با ماهیت و آثار برات قابل انطباق نیست؛ زیرا:

اولاً در وکالت، تعهّد وکیل به نام موکّل است و وکیل با قصد انشای خود تعهدی به نام موکّل و برای موکّل ایجاد می‌کند و خود وکیل تعهد و مسئولیتی در این باره ندارد؛ در حالی که در برات برات‌گیر به نام خود و برای خود ایجاد تعهد می‌کند.

ثانیاً به دلیل جایز بودن و اذنی بودن عقد وکالت، وکالت همواره قابل فسخ است و با فوت و جنون و سفهِ طرفین وکالت باطل می‌شود، در حالی که در اسناد تجاری این‌گونه نیست.

به هر حال وکالت نمی‌تواند قالب مناسبی برای تبیین ماهیت برات باشد.