وجوب پذيرش پرداخت ديه توسط جانی

از ویکی جامع پردیس دانشگاهی دانشگاه قم
پرش به: ناوبری، جستجو
متون فقه جزایی
مقاله بعدی:حكم شک در استناد مرگ به جنايت واقع شده
مقاله قبلی:وجوب قصاص در قتل عمد

وجوب پذيرش پرداخت ديه از سوی جانی

(وفی وجوبها) أی الدية (علي الجانی بطلب الولی وجه) بل قول لابن الجنيد (لوجوب حفظ نفسه) (الموقوف علی بذل الدية) فيجب مع القدرة و لراوية الفضيل عن الصادق (عليه السلام) قال: « والعمد هو القود أو رضی ولی المقتول و لا بأس به ». وعلی التعليل لا يتقدر بالدية بل لو طلب منه أزيد و تمكن منه وجب؛ حال سؤال اين است كه اگر اوليای دم با ديه موافقت كنند، آيا واجب است كه جانی برای حفظ جانش با ديه موافقت كند؟ در پاسخ می فرمايد كه وجهی است كه ابن جنيد به آن فتوا داده و گفته است كه حفظ نفسش براي خودش واجب است. البته در صورتی كه توانايی دادن ديه را داشته باشد؛ چون حكم قتل عمد در صورتی قصاص است كه ولي به ديه راضي نشود اما اگر راضی شود، ديگر نگفته كه خود جانی هم بايد راضی شود يا نه، اين اعم است و مقدر به ديه نيست؛ چون بايد رضايت او را به جای آورند. اگر بيشتر طلب بكند و تمكن هم داشته باشد، واجب است كه ديه را بدهد.